Kırkambar (İçme suyunun nitelikleri)

İçme suları hakkında umumi Malumat

İÇME SUYUNUN NİTELİKLERİ

Su; kokusuz, renksiz, berrak ve içimi hoş olmalıdır. Sular fenolik madde, siyanür amonyak, nitrat ihtiva etmemelidir. Kalsiyum, Magnezyum, Sodyum, Demir, Nitrat gibi diğer kimyasal maddeler yönetmelikte belirtilen sınırlarda olmalıdır.

Su; hastalık yapan mikroorganizma ihtiva etmemelidir. Suya, dışarıdan herhangi bir sebeple karışan Vibrio Cholera, Salmonella, Thyphi, Koliform gibi mikroorganizmalar suda bulunmamalı…

Suda sağlığa zararlı kimyasal maddeler bulunmamalıdır. Arsenik, kadmiyum, krom, kurşun, cıva gibi bazı kimyasallar ile baryum, nitrat, florür, amonyum gibi bazı kimyasalların sınır değerlerin üzerindeki miktarları sağlığa menfi/olumsuz etki gösteren maddelerdir.

Tabiil kaynak suları jeolojik şartları uygun toprak derinliklerinde toplanan ve çıkış noktasından tabii ve devamlı olarak akan sulardır. Tabii kaynak suları, suyun kaynağından teknik ve sağlıklı şekilde alınarak, her türlü kirlenmeye mani olacak ve dışarıdan içine hiçbir şey sızmayacak tarzda inşa edilen bir kaptaja alınır. Kaptaj suyun çıkış noktasına gelecek şekilde yapılır. Kaptaj camdan veya suyun niteliğini bozmayacak bir maddeden yapılmış, açılır kapanır şekilde ayrılmış, suların toplandığı oda ve bir manevra odasından oluşur. Kaptajda depolanan suyu depoya akıtmak için , suyun fiziki ve kimyasal niteliklerini bozmayacak bir maddeden yapılmış isale hattı kullanılır. Su kaptajdan depoya gerekli sıhhi ve teknik tedbirler alınarak cazibe ile akıtılır.

Kaynaktan doluma kadar su ile temas eden bütün yüzeyler ve kullanılan aletler suyun niteliğini bozmayacak ve sağlığa zarar vermeyecek malzemeden yapılmalıdır.
Kaynaktan gelen su ozonlanıp çeşitli filtrelerden geçirilir ve 19 Lt polikarbon damacanalara ve 0.5, 1.5, 5, 8, 10 L polietilentetrafitalat (PET) şişelere dolumu yapılmalıdır. 

SUDAKİ HANGİ MADDELER, HANGİ RAHATSIZLIKLARA SEBEP OLUR? 

Arsenik: Karaciğer ve ciltte kötü huylu tümör oluşumu, kramplar, spazmlar, sinir sistemini etkiler.
Baryum: Uzun süreli uyarıcı kas reaksiyonları, sinir blokajı…
Benzen: Kanser, lösemi, anemi..
Kadmiyum: Bronşit, anemi, mide rahatsızlıkları
Karbon Tetraklorid: Merkezi sinir sistemi baskısı, mide, karaciğer ve böbreklerde hasar, koma ve ölüm
Klordan: Karaciğer ve böbrek hasarı
Klorobenzen: Solunum sisteminde iritasyon, merkezi sinir sisteminde depresyon
Kloroform: Karaciğer, böbrek ve kalp etkileri
Kromyum: Böbrek hasarı, kanser
Bakır: Mide iritasyonu, çocuk ve bebek ölümü, Wilson hastalığı
Dikloroetilen: Mide bulantısı ve baş dönmesi
Etilendibromid: Doğurganlığın azalması
Florit: Yüksek dozlarda iskelet sistemi hasarı
Heptaklor: Tümör oluşumu
Kurşun: Sinir sisteminde, böbreklerde, üreme sisteminde hasar. 
Lindan: Kronik karaciğer hasarı, anemi, lösemi
Merkür: Böbrek yetmezliği, ölüm
Metilen Klorid: Zehirli
Nikel: Hiperglisemin, mide ve sinir sistemi rahatsızlıkları
Pentaklorofenol: İştah kaybı, solunum yetmezliği, uyuşma, koma ve ölüm
PCB: Cilt ve karaciğer hasarı, mide bulantısı, kilo kaybı, koma, ölüm
Selenyum: Kanserojen, mukusta tahribat
Sülfat: Laksatif etki
Tetrakloroetilen: Merkezi sinir sistemi etkisi, uyuşma, ölüm
Toluen: Uyuşturucu etki, gözlerde ve solunumda iritasyon
Toksafen: Akciğer hasarı
Trikloroetan: Uyuşturucu etki, merkezi sinir sisteminde depresyon, bilinç kaybı, ölüm
Trikloroetilen: Merkezi sinir sisteminde depresyon, koordinasyon kaybı, bilinç kaybı
Trihalometan: Kas ve sinir sisteminde etki, şuur kaybı
Vinilklorid: Merkezi sinir sisteminde depresyon, görme ve işitme kaybı, ölüm
Ksilen: Mukoz yapı iritasyonu, akciğer tıkanması, böbrek yetmezliği
Çinko: Kas sertliği ve acı, iştah kaybı, mide bulantısı…

Tabi Kaynak Sularının Özellikleri Nelerdir?

Kaynak Suyu, Jeolojik şartları uygun jeolojik birimlerin içinde tabii olarak oluşan, bir veya daha fazla çıkış noktasından yeryüzüne kendiliğinden çıkan veya teknik usullerle çıkartılan ve Sağlık Bakanlığı’nın yayınladığı insani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelikte izin verilenler dışında her hangi bir işleme tabi tutulmaksızın nitelikleri tanımlı, etiketleme gerekliliklerini karşılayan ve satış amacı ile ambalajlanarak piyasaya arz edilen yer altı sularıdır.

TANIM

Sağlıklı bir su, berrak, renksiz, kokusuz, tortusuz olmalı, toksit maddeler ihtiva etmemeli, bakteriyolojik açıdan temiz olmalı, kimyasal yönden içerdiği mineraller, "gıda maddeleri" tüzüğünde belirtilen sınırları aşmamalıdır.

SULARIN SINIFLANDIRILMASI

A-TABİİ KAYNAK SULARI: Yeraltında toplanan ve bir çıkış noktasından kendiliğinden sürekli olarak akan Kimyasal ve Bakteriyolojik yönden uygun nitelikli sulardır.

B- İÇME SULARI: Yeraltında toplanan, kendiliğinden yüzeyde akan veya yeraltından uygun tekniklerle çıkarılarak halkın kullanımına sunulan Kimyasal ve Bakteriyolojik açıdan lazım gelen şartları taşıyan sulardır.

C- TIBBİ SULAR: Sınır değerlerinin üzerinde florid veya radyoaktif madde ihtiva eden, Bakanlığın hususi izni ile işletilen ve doktor tavsiyesi ile kullanılan sular.

D- DÜŞÜK MİNERALLİ – OLİGOMETALİK SULAR: 
Toplam minerali Litrede 1000 miligramdan az olmasına rağmen maden sularının diğer özelliklerine sahip sular.

E- SUNİ SODA: Uygun özellikteki sulara mineral tuzları ilave edilerek hazırlanan ve Karbondioksit ile gazlandırılmış sular.

F- İŞLENMİŞ MADEN SUYU: Tabii maden suyunun mineral değerlerinin eksiltilmesi veya arttırılması suretiyle parametrelerinin değiştirilmiş şekli.

G- TABİİ MADEN SULARI: Yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde, uygun şartlarda tabii olarak oluşan litresinde en az 1000 miligram çözünmüş mineraller bulunduran, tabii yapısında Karbondioksit ve radyoaktif elementler ihtiva eden yeryüzüne kendiliğinden çıkan veya uygun tekniklerle çıkarılan, klinik yönden şifa tesirleri, Bakanlıkça tescilli parametreleri yönetmelikteki tabloya uygun sıcak veya soğuk yer altı suları.

H- İŞLENMİŞ KAYNAK SULARI: Jeolojik şartları uygun toprak derinliklerinde toplanan çıkış noktasından devamlı olarak kendiliğinden akan, Bakanlıkça uygun görülen dezenfeksiyon, filtrasyon, çöktürme, saflaştırma ve benzeri işlemlerle parametrelerin arttırılması ve eskitilmesi yöntemi sonunda işlenen suyun parametrelerinin yönetmelikteki ilgili tablonun sınırları içerisinde uygulanmış halidir.

I- İŞLENMİŞ İÇME SULARI: İdeolojik şartlar, uygun toprak derinliklerinde toplanan Sağlık Bakanlığı’nca uygun görülen teknik yollarla çıkarılan ve kirlenme riski olmayan yer altı sularının bakanlıkça uygun görülen, dezenfeksiyon, filtrasyon, çöktürme, saflaştırma ve benzeri işlemlerle minerallerimin eksiltme veya aktarılması suretiyle parametreleri "gıda maddeleri tüzüğüne uygun hale getirilen sular.

SUYUN KALİTESİ

İyi ve sağlıklı bir su toksit maddeler ihtiva etmemeli. Berrak, kokusuz ve tortusuz olmalı, sıcaklık ve debisi sabit olmalı. Kaptaj ve depo hijyenik olmalıdır. Kimyasal ve Bakteriyolojik yönden içerisinde insan sağlına zararlı olabilecek maddeler bulunmamalıdır.

SATIN ALDIĞINIZ KAYNAK SUYUNA DİKKAT EDİNİZ

BİRİNCİ SINIF DOĞAL KAYNAK SULARI: Suyun etiketinde Kaynak Suyu ibaresi ile, bütün etiketin yazıları ve kendisi mavi ve tonunu şart koşmuştur.

İKİNCİ SINIF İÇME SULARI: Etiketin rengi sarı tonları olma şartı vardır ve üzerinde içme suyu ibaresi şartı getirilmiştir. (Kaynak Suyu değildir.)

ÜÇÜNCÜ SINIF İŞLENMİŞ İÇME SULARI: Etiketin rengi kahverengi tonlarıdır ve üzerinde "işlenmiş içme suyu" ibaresi şartı getirilmiştir. (Kaynak Suyu değildir.)

SUYUN TADINA ALDANMAYIN!
Suni işlemlerden geçirilerek sertliği alınan sular sağlığınıza bir fayda sağlamamaktadır. Uzmanlar tarafından tansiyon, kalp ve böbrek hastalarına ve gebelik halindeki hanımların bu tür suları kullanmamaları tavsiye edilmektedir.

SERT SULAR FAYDALI MIDIR? YOKSA ZARARLI MI?


TOPLAM SERTLİK: 
Sert sularda sabun sarfiyatı fazladır, ısıtma tekniği ve mutfak işleri bakımından elverişli değillerdir. Çok yumuşak sular ise agresif etki yaparlar ve yavan bir tada sahiptirler. Ayrıca sert suları içen bölgelerde yaşayan insanların, kalp ve damar hastalıkları risklerinin, yumuşak suları içen bölgelerde yaşayan insanlara göre çok düşük olduğunu gösteren tıbbi istatistikler de vardır. Bu sebeple içme sularının çocuk, genç, yetişkin, yaşlı insanlar için içilebilir sertlikte olması gerekmektedir. Sert suların her zaman kalp ve damar sağlığını koruyucu, kemik erimesini önleyici, kemik yapısını kuvvetlendirici ve zekâ gelişimini hızlandırıcı gibi hususiyetleri tıbbi uzmanlar tarafından da kabul görmüştür.

SU SERTLİĞİ 

Suyun sertliği öncelikle kalsiyum ve magnezyum tuzlarına bağlıdır. Bu iki element çeşitli çözünürlüklerde pek çok tuz oluştururlar. Su sertliği umumiyetle kalsiyum (Ca²) ve magnezyum (Mg²) olarak düşünülse de bazı diğer metallerin tuzları da suda sertlik oluşturabilir. Genellikle su sertliği kalsiyum karbonat (CaCO3) olarak ifade edilir.
Su sertliği geçici ve kalıcı olmak üzere iki türdür.
Geçici Su Sertliği: Sudaki geçici sertlik çözülebilir kalsiyum ve magnezyum bikarbonatlarından kaynaklanır. Geçici sertlik ısıtılma yoluyla karbonatlara dönüştürülerek uzaklaştırılabilirler.
Kalıcı Su Sertliği: Isı etkisi ile uzaklaştırılamayan kalsiyum ve magnezyum tuzlarıdır.
Suda geçici sertlik ile kalıcı sertliğin toplamına toplam sertlik denir

Sertlik Birimleri: 
1 Fransız Sertliği: 10 mg/L CaCO3
1 İngiliz Sertliği: 14.3 mg/L CaCO3
1 Alman Sertliği: 17.8 mg/L CaCO3

TABİİ KAYNAK SULARI EVLERİNİZE KADAR GELİRKEN HANGİ AŞAMALARDAN GEÇER?


Tabii kaynak suyu her türlü kirlenmeyi önlemek ve suyun isale hattına taşınmasını sağlamak için kaptaja alınır. Kaptaj manevra odası ve suyun biriktiği bölüm olmak üzere ikiye ayrılır..
kaptaj, insan, hayvan, yağmur ve sel suları vb. dış etkenlerden kaynağın korunmasını sağlar.
Kaptajın manevra odasında bulunan ve vanalarla kontrol edilen isale hattı girişine, kaynak suyu verilir. İsale hattı, yönetmeliklere uygun standartta, bakteri üretmeyen borularla döşenmiş olup, kaptajdan fabrikaya kadar bu hat 12km’dir.
İsale hattı ile fabrikaya gelen su, tortu filtresinden geçerek. Depolarda dinlendirilirler. Dinlenen su, emniyet maksatlı filtrelerden geçtikten sonra paslanmaz tanklara alınır. Burada ozonlanarak doluma gönderilir. Dolum, tam otomatik makinelerde, el değmeden ve hijyenik şartlarda yapılarak, güvenilir bir şekilde müşteriye ulaşması sağlanmalıdır.

BOŞ DAMACANALARIN DEZENFEKTE EDİLMESİ:

Müşterilerimizden, fabrikaya gelen bütün boş damacanaların, önce içerisinde koku veya yabancı madde olup olmadığı kontrol edilir. Uygun olmayan damacanalar bir daha kullanılmak üzere ayrılır. Uygun damacanalar yıkama makinesine alınır. Yıkama makinesinde sırayla şu aşamalardan geçirilir.

1. İlk durulama
2. Sağlık Bakanlığı’ndan onaylı deterjan ile 70ºC’de yıkama
3. Durulama
4. Sağlık Bakanlığı’ndan onaylı dezenfektan ile dezenfekte etme
5. Durulama
Son olarak ozonlu su ile de durulanan damacanalar doluma hazır hale gelir.

OZONLAMA NEDİR? NEDEN YAPILIR?

Su, dolum esnasında hava ile temas edeceğinden bakteri alabilir ve bütün yapılan dezenfekte işlemleri boşa gidebilir. Bu bakteriler hızla çoğalarak sağlığa zarar verebilir. Dolayısı ile dolum esnasında bakterilerin suya karışmasını engellemek amacı ile ozonlama yapılır.
Kapağı kapatılan ve hava almayan bir Polikarbon şişede ozon havanın sıcaklığına göre bir sürede parçalanarak tekrar Oksijen (O2) halini alarak suya karışır.
Ozonlama işlemi kaynak suyunun müşteriye gidene kadar hijyenik şekilde kalmasını sağlamak maksadıyla yapılır.

KAYNAK SUYUNU TERCİH EDİN 

Piyasada işlenmiş su ve TABİİ KAYNAK SUYU adı altında iki tür su bulunmaktadır. İşlenmiş sular büyük markaların güvencesi ile üretilseler de sonuçta kuyu suyudur. Üretici suyun yapısı ile mineralleri ile istediği gibi oynadığı bir sudur. Bu sular çok büyük aksilikler olmadığı taktirde tatları aynıdır.
Kaynak suları ise hiçbir müdahaleye gerek duyulmaksızın (Ozonlama hariç) en tabii hali ile müşterilere ulaşır. Mevsimsel olarak suyun tadında azda olsa değişmeler görülebilir.

BİLİNEN, TANINAN, EMİN FİRMALARIN ÜRÜNÜNÜ TERCİH EDİN;

Suyun tadı kalitesinin tek göstergesi değildir. Bakterilerin üremesi için ideal bir ortam olan suların sadece el değmeden doldurulması yeterli değildir. Bakterilerin yaşamasını çoğalmasını ve hatta suya girmelerini engelleyen ozonlama yapılmalı, geri dönüşümlü polikarbon şişelerin Sağlık Bakanlığının talimatlarına uygun dezenfekte edilmesi ve iyi durulanması sağlanmalıdır. Ozonun etkisi bir süre sonra yok olacağından şişenin kapağı hava almaması lazımdır.

SAĞLIĞINIZ VE EMNİYETİNİZ İÇİN, BUNLARA DİKKAT EDİN;

1) Şişede kabartma olarak bulunan marka ile etiket üzerindeki marka aynımı?
2) Aynı ise emniyet bandı ve kapaktaki marka ile tutuyor mu?
3) Bayi emniyet bandını ve kapağı açacaksa sizin nezaretinizde açıyor mu?
Bütün bu soruların cevabı "eve"tse ve bu marka da itimat ettiğiniz bir su ise rahatlıkla içebilirsiniz. Suyu açtıktan uzun bir süre sonra (mesela tatile gidip geldikten sonra) bu suyun ozon etkisi kaybolacağından ve bakteriler için elverişli bir ortam oluşturacağından kullanmayınız.
Damacanaların içine yabancı madde atmayınız, meyve suyu, limonata yapmak, turşu kurmak gibi işlerde kullanmayınız. Küflü ve ağır kokulu ortamda uzun süre tutmayınız.
Bayinizden veya suyunuzdan şüpheleniyorsanız hemen tüketici danışma hattını arayınız. Bir yetkili mutlaka dairenize kadar gelip alaka gösterecektir.

UNUTMAYINNIZ Kİ UCUZ DİYE ALINAN ÜRÜNLERİN SAĞLIĞINIZI BOZDUĞUNDA, SAĞLIĞINIZI GERİ KAZANMAK İÇİN DAHA

FAZLA MALİYETLERLE KARŞILAŞABİLİRSİNİZ. SAĞLIĞINIZLA OYNAMAYIN.

SUYUN MİNERAL HUSUSİYETLERİNE DİKKAT EDİNİZ!

Piyasada ki bazı sular hijyen ve güvenirlilik açısından tam not alsalar da sağlığınız için menfi bir tesir yapmasalar da mineral açısından zengin değilse fazla bir katkısı da olamaz. (bknz sularda sertlik) Suyun içindeki mineral zenginliği ile sertlik doğru orantılıdır. Minerali bol olan su sert sudur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir