Kırkambar (Birgün Kapınız Çalarsa)
İzmir’li bir avukat tarafından, kapınız bir gün malum kişilerce çalınırsa ne yapmanız gerektiğine
dair "Arama ve El Koyma İşlemlerinde Yurttaş Rehberi" hazırlanmış.
Allah göstermesin. Ne olur ne olmaz, epey ütopik de olsa elimizde bulunsun.
Arama ve El Koyma İşlemlerinde Yurttaş Rehberi
…
1) Kapınız çalınmalıdır.
2) Kapıda bekleyen kişilere kim olduklarını ve hangi amaçla geldiklerini sorabilir ve
bilgilendirme isteminde bulunabilirsiniz.
3) Gelenlerin kolluk memurları olduklarını anlayınca, "kimlik belgelerini" ve hakim tarafından
verilen "arama kararını" göstermelerini talep ediniz
4) Arama ve el koyma işlemleri başlamadan önce mutlaka avukatınızı aramalısınız. Arama
işlemi sırasında Savcı’nın da bulunmasını isteyiniz.
-AVUKATINIZ YOKSA MUHTAR YA DA İHTİYAR HEYETİNİ ARAYIN-
5) Avukatınıza haber vermeniz engellenirse, kolluk memurlarına, ”yasa ve yönetmeliğe aykırı
davranmak suretiyle suç işlediklerini” hatırlatmalısınız. Israr ederler ise siz de, avukatınız
aranmadan veya arama mahalline makul bir süre içinde gelmeden arama işleminin
başlatılamayacağını ve bu durumu adli kolluk amiri olan Cumhuriyet Savcısına telefonla
sormalarını talep etmelisiniz.
Mahkeme tarafından verilen arama kararını incelemeli ve bu kararda;
a) Aramanın nedenini oluşturan fiil,
b) Aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eşya,
c) Karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi,
d) Aranılacak eşyanın elde edilmesi hâlinde el konulup konulmayacağı, hususlarının açıkça
gösterilip, gösterilmediğine dikkat etmelisiniz.
6) Avukatınız yok ise Mahalle İhtiyar heyetinden veya komşulardan 2 Kişinin hazır bulunmasını
talep etmelisiniz.
-HER İSTEDİKLERİNİ ALAMAZLAR-
7) CMK 45 ve 46. maddelere göre sizin hakkınızda tanıklıktan çekinebilecek kimseler (eş,
nişanlı, ana, baba, çocuklar ve doktor/avukat ile müvekkil ve hastaları) arasındaki mektuplara
ve belgelere; bu kimselerin nezdinde bulundukça el konulamayacağı hususunda uyarmalısınız.
8) Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine el koyma işlemi sırasında, sistemdeki bütün verilerin
yedeklemesi yapılır. Bu yedekten bir kopya çıkarılarak size veya vekilinize verilmesini ve bu
hususun tutanağa geçirilerek imza altına alınmasını talep ediniz.
Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine el koymaksızın da, sistemdeki verilerin tamamının veya
bir kısmının kopyası alınabilir. Kopyası alınan veriler kâğıda yazdırılarak, bu husus tutanağa
kaydedilir ve ilgililer tarafından imza altına alınır. Bu seçeneğin de uygulanmasını, talep
edebilirsiniz.
9) Arama sonunda
a) Arama kararının tarih ve sayısı, hâkim kararı yoksa verilmiş olan yazılı emrin tarih ve sayısı
ile emri veren merci,
b) Aramanın yapıldığı yer, tarih ve saat,
c) Aramanın konusu,
d) Aranan kişinin kimlik bilgileri, adını söylemediği takdirde eşkâl bilgileri,
e) Araçta, konutta, işyeri ve eklentilerinde arama yapılmışsa, aracın plaka numarası, markası,
konutun, işyerinin ve eklentilerinin açık adresi, su üstü aracının aranmasında su üstü aracının
cinsi, ismi, sahibi ve kullananı, deniz aracının aranması hâlinde ise deniz aracının cinsi, ismi,
donatanı, bağlama limanı, tonajı, acentesi, kaptanı ve arama mevkiî,
f) Aramanın sonuçları, el konulan suç eşyasına ilişkin belirleyici bilgiler,
g) Aramada yakalanan kişiler varsa kimlik bilgileri, kimliği belirlenemiyorsa eşkâl bilgileri,
h) Arama sonucunda yaralanma veya maddî bir zarar meydana gelip gelmediği,
i) Arama işlemini yapanların adı, soyadı, sicili ve unvanı, hususlarının yeraldığı bir ADLİ ARAMA
TUTANAĞI düzenlenir. Tutanağı dikkatle okuyunuz ve gerçeklere aykırı bir husus var ise
şifahen itiraz ediniz ve itirazlarınızı tutanağa yazdırınız. Tutanağın bir sureti size verilmelidir.
-ÖZEL HAYATA ÖZEN GÖSTERİLİR-
10) Arama sonunda; kovuşturma konusu fiilin niteliğini belirten bir belge ve el konulan veya
koruma altına alınan eşyanın listesini içeren bir defter ve eğer şüpheyi haklı kılan bir şey elde
edilmemiş ise bunu belirten bir belge verilmesini talep ediniz.
Anılan belgelerde, el konulan eşyanın mülkiyetine ilişkin görüş ve iddialarınıza da yer
verilmesini talep edebilirsiniz.
11) Aranacak yerde bulunan kişilerin özel hayatlarına ve mallarına gereken azamî özen
gösterilir. Kasa gibi, açılması özellik isteyen eşya, kolluk tarafından veya masrafları kollukça
karşılanmak üzere bu konudaki meslek erbabına açtırılır. Bu işlemin o yerde yapılmasının
masraflı, külfetli veya oraya zarar verebilecek nitelikte olması durumunda, eşya kolluk
tarafından muhafaza edilen başka bir yere götürülerek de açılabilir. Arama sırasında rastlanan
özel kâğıt ve zarflar, içinde müsadereye tâbi bir eşya bulunması ihtimali dışında açılmaz; açılsa
dahi yazılı bilgiler okunamaz.
Hakkınızdaki arama kararını ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen ve yukarıda yazılı yasal
haklarınızın kullanılmasını engelleyen Savcı ve Kolluk Memurlarına ”haklarında suç
duyurusunda bulunacağınızı ve ayrıca Adalet Bakanlığına karşı açacağınız tazminat davasında
verilecek maddi ve manevi tazminat bedelinin yasa gereği kendilerine rücu edileceğini”
anımsatınız.
12) Siz veya avukatınız arama ve el koyma işlemi ile ilgili tüm ivedi ihbar ve yazışmalarınızı
Alopost/telgraf/iadeli taahhütlü mektupla belgelendiriniz. Avukatlık Kanununun 76. maddesi
uyarınca, ”hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını savunmak ve korumakla görevli olan”
barolara başvurunuz.